Stowarzyszenie

Film "Wieś Swarycewicze"

Wieś Swarycewycze leży na zachodniej Ukrainie, na pograniczu białorusko-ukraińskim. Jest fragmentem świata, w którym współczesność przenika się  z archaicznością - rodzą się dzieci, młodzież tańczy przy muzyce klubowej, a w tej samej rzeczywistości jest miejsce dla Przodków, dla dusz zmarłych, dla starych obrzędów i sacrum.

Dawne, miejscowe pieśni nie są już przekazywane z pokolenia na pokolenie, jednak starsi ludzie jeszcze je pamiętają. Kierując uwagę na tradycyjne pieśni chcieliśmy przypomnieć mieszkańcom Swarycewycz o ich własnym bogactwie kulturowym, a przy okazji – udostępnić je światu.

Materiały do płyty pochodzą z wyjazdu przeprowadzonego w 2009 r w ramach projektu pt. "Spotkania na Polesiu – archaiczne pieśni we współczesnym świecie. Aktywizacja środowisk lokalnych", ze zbiorów archiwalnych uczestników projektu oraz Wiktora Kowalczuka.

Rok produkcji – 2010
Reż. Jagna Knittel

Na płycie DVD oprócz filmu znajdują się także nagrania pieśni oraz fotografie ze Swarycewicz.
 

Film powstał w ramach projektu  Stowarzyszenia Panorama Kultur „Spotkania na Polesiu – archaiczne pieśni we współczesnym świecie. Aktywizacja środowisk lokalnych”, który był kontynuacją  „Ukraina archaiczna. Pieśni i Ludzie”. Projekty zostały zrealizowane dzięki wsparciu  programu "RITA - Przemiany w regionie" Fundacji Edukacja dla Demokracji.

 W sierpniu 2009 uczestnicy projektu z Polski i z Ukrainy przebywali na ukraińskim Polesiu Zachodnim, we wsi Swarycewycze, a potem we wsi Komory. Przez tydzień przygotowywaliśmy dwa koncerty – w Swarycewyczach i we wsi Zeleń.

W Swarycewyczach, inaczej niż w wielu poleskich wsiach, gdzie muzyka tradycyjna odeszła w niepamięć, jest jeszcze dużo starszych osób, głównie kobiet, które pamiętają dawne, miejscowe pieśni i śpiewają je na co dzień, przy różnych, bardziej lub mniej świątecznych okazjach. Mimo to młodzież tych pieśni nie śpiewa - naturalny przekaz międzypokoleniowy nie funkcjonuje. Nasze występy razem ze śpiewaczkami ze Swarycewycz miały na celu przypomnienie mieszkańcom wsi o ich własnym bogactwie kulturowym, które my, osoby „z zewnątrz” darzymy dużym szacunkiem oraz ożywienie zainteresowania młodszych pokoleń własną tradycją.

W ramach projektu przez tydzień nagrywaliśmy śpiewaczki, uczyliśmy się śpiewać ich pieśni, kręciliśmy film. Sporo czasu spędziliśmy na rozmowach z mieszkańcami wsi, na zbieraniu historii związanych życiem wsi i jej przeszłością – tą wojenną i wcześniejszą, kiedy na tym terenie była Polska.

Oba koncerty, i w Swarycewyczach, i w Zeleni wykonaliśmy wspólnie z paniami ze Swarycewycz. Oba przyciągnęły liczną publiczność i stanowiły znaczące wydarzenie w życiu wsi. Otrzymaliśmy duże wsparcie ze strony „holovy sela”, czyli pana sołtysa, który był bardzo zbudowany naszymi działaniami. A najprzyjemniejsze dla nas było to, że po występie, z publiczności wyłoniły się grupki starszych osób, które długo jeszcze kontynuowały śpiewanie.

Jagna Knittel