Stowarzyszenie

Pojednanie przez trudną pamięć. Galicja Wschodnia

 
Celem projektu jest upowszechnianie historii najnowszej z jej dobrymi przykładami niesienia pomocy pomimo trudnego wieku XX. – wieku wojen, zagłady, ruchów faszystowskich i totalitaryzmów, które destrukcyjnie wpływały na funkcjonowanie społeczeństw całej Europy. W tym szczególnym roku mija 70 lat, kiedy w 1944 r. działania nacjonalistycznego ruchu OUN-UPA zintensyfikowały się na terenach Galicji Wschodniej, gdzie ucierpiała polska ludność cywilna. Inicjatywa skupia się na odnajdywaniu kolejnych pozytywnych przykładów humanitarnej postawy wobec drugiego człowieka w trudnych czasach wojny i szkodliwych nacjonalizmów.
 
Projekt dotyczy szerzenia akcji społecznej na rzecz wzmacniania polsko-ukraińskiego pojednania, dokumentując wspólne świadectwa relacji polsko-ukraińskich oraz niesienia wzajemnej pomocy. To ostatni moment na odnajdywanie postaw ludzi szlachetnych i sprawiedliwych, ratujących Polaków w okresie czystek etnicznych prowadzonych przez OUN i UPA w latach 1943–1945 (jakie miały miejsce na Wołyniu i w Galicji Wschodniej) oraz ratujących Ukraińców w czasie akcji odwetowych i wysiedleńczych (Akcja "Wisła").
 

Projekt o charakterze społecznym jest kontynuacją badań rozpoczętych w 2012 r. przez polsko-ukraińską grupę badawczą. Pionierska ekspedycja i unikalna formuła projektu wypełnia lukę w badaniach z okresu II wojny światowej i historii najnowszej na temat wspólnych relacji obu narodów i podejmuję problematyką rozliczania się z własną historią i polityczną pamięcią, tak potrzebą dla wejścia w demokratyczną debatę międzynarodową.
 
W tym roku na poszczególne działania projektu składa się pierwsza polsko-ukraińska ekspedycja na teren byłej Galicji Wschodniej (wywiady ze świadkami podczas ekspedycji, np. Lwów, Drohobycz) mająca na celu m.in. stworzenie studium przypadku (study case) nieznanych historii miejsc i ludzi, których analiza zostanie opublikowana w raporcie elektronicznym (też w wersji ukraińskiej i angielskiej).
 
Projekt prowadzony przez Stowarzyszenie Panorama Kultur przebiega od 2012 r. głównie na Ukrainie. W tym roku na terenie dawnej Galicji Wschodniej, także w polskich miastach, badacze stosują metodę dokumentacyjną oral history (główną bazę stanowią relacje ustne i docieranie do świadków pamięci). Zebrane nowe źródła i materiały są animowane w przestrzeni publicznej oraz internetowej (media społecznościowe). W wyniku zebranych relacji powstaje w tym roku interdyscyplinarny raport on-line, który będzie opublikowany w sieci na wolnej licencji Creative Commons 3.0 Polska.

 
 
 
Celem głównym programu jest upamiętnienie ofiar zbrodni na ludności cywilnej na Wołyniu i Galicji Wschodniej oraz bohaterskich postaw Ukraińców ratujących Polaków i Polaków ratujących Ukraińców. Sprzyjają temu działaniu wielokontekstowe kontekty, jak: odkrycie nowych faktów i dokumentów nt. relacji międzywojennych, powojennych i z czasów okupacji; włączenie społeczeństwa polskiego w upamiętnianiu historii w sposób nowoczesny, wolny od języka nienawiści; promowanie otwartej postawy patriotycznej; popularyzacja wiedzy o tradycjach wieloetnicznych Drugiej Rzeczpospolitej; upowszechnienie narracji historycznej z troską o kreatywne i umiejętne zastosowanie nowych technologii.
Aleksandra Zińczuk
 
    Projekt dofinansowany z programu Patriotyzm jutra 2014 prowadzonego przez Muzeum Historii Polski w Warszawie.
PARTNERZY
Konsulat Generalny Rzeczypospolitej w Łucku, Grupa Mowa Żywa, Instytut Narodoznawstwa we Lwowie, Fundacja Muzeum i Festiwal Brunona Schulza w Drohobyczu, Centrum Polonistyczno-Informacyjne im. Igora Menioka w Państwowym Pedagogicznym Uniwersytecie im. Iwana Franki w Drohobyczu, Stowarzyszenie Artystyczne Teatr "Alter"